|
روشهای تست صحت عملکرد فرآیند استریلیزاسیون: |
 |
 |
 |
|
نوشته شده توسط سردبیر
|
|
دوشنبه, 04 خرداد 1388 11:33 |
یکی از دغدغه های مدیران بیمارستانهاو مراکز استریل اطمینان از صحت عملکرد دستگاههای استریل کننده است. چراکه کوچکترین خطای احتمالی مستقیماً با جان بیماران و عوامل درمانی در ارتباط خواهد بود. برای کالیبراسیون کیفی دستگاههای اتوکلاو روشها و استانداردهای مختلفی ازجمله ISO 11140 و ISO 11138 وجود دارند.
بطور کلی روشهای کالیبراسیون دستگاههای استریل کننده به شرح زیر است.
• سنسور های نمایش عملکرد نصب شده بروی دستگاهها
• اندیکاتور های شیمیایی
• اندیکاتورهای بیولوژیکال
سنسورهای نمایش عملکرد دستگاهها
اکثر دستگاههای استریلیزر به نشانگرهای نمایش وضعیت مجهز هستند. این نمایشگرهای معمولا دقت بالایی نداشته و ضریب خطا هم در آنها بالاست و معیار مناسبی برای کنترل کیفی دستگاهها نیست. ضمناً اکثراً قابل مستند سازی نبوده و صرفاً حین عمل دستگاه قابل مشاهده هستند. مثل مانیتورهای اتوکلاوها.
اندیکاتورهای شیمیایی:
یکی از مهمترین و اقتصادی ترین روشهای کنترل صحت عملکرد دستگاههای استریلیزر، اندیکاتور های شیمیایی میباشند. مکانیسم عملکرد این اندیکاتور ها بر پایه تغییرات شیمیایی مواد در برخورد با عامل استریل کننده در دما، زمان و فشار خاص است. بطور مثال به رابطه شیمیایی زیر توجه کنید:
در این فرمول غیر قابل برگشت شیمیایی میتوان تغییر رنگ ماده سرب را در ترکیب با گوگرد مشاهده کرد. عامل ΔH میتواند ترکیبی از بخار آب در مجاورت فشار و دمای خاص باشد.در این رابطه مخلوط سرب و گوگرد رنگ سفیدی دارند که پس از ترکیب و تشکیل مولکول سولفید سرب به رنگ مشکی تغییر رنگ میدهند. چون پایه عملکرد اندیکاتورهای شیمیایی براساس تغییرات شیمیایی است. برحسب نوع استریل کننده ها و نوع ابزارهایی که قراراست استریل گردد، متنوع است و ضرورتاً بایستی برای هرنوع استریلیزر اندیکاتور مخصوص آن را استفاده نمود. بطور مثال در اتوکلاو های Gravity مدت زمان استریل از اتوکلاو های Pre-Vacuum بیشتر بوده و دمای آن هم کمتر است، طبیعی است که اندیکاتور این دستگاهها با هم متفاوت باشد.
اندیکاتور بیولوژیکال
در این نوع اندیکاتورها از میکروارگانیسم های زنده برای اطمینان از صحت فرآیند استریل استفاده میشود. معمولاً این نوع اندیکاتور ها از قویترین نوع میکروارگانیسم ها ساخته میشوند که در سخت ترین شرایط زنده بمانند و در عین حال در صورت آلودگی با عوامل انسانی به انسان صدمه نزنند. همانطور که میدانیم در طبیعت ویروسها و باکتری های بسیار متنوعی وجود دارند ولی درصد بسار کمی برای انسان خطرناک هستند. در اندیکاتورهای بیولوژیکال از این مییکروارگانیسم های قوی برای سنجش دقت عمل دستگاه استفاده میشود.
روش استفاده:
دستورالعمل خاصی مبنی بر اینکه از اندیکاتورهای بیولوژیکال چگونه استفاده شود در دسترس نبوده و بسته به سیاستگذاری مراکز کنترل عفونت و مدیران مراکز و بیمارستانها متنوع است اما آنچه که الزام استفاده از این اندیکاتورها را دوچندان میکند، دقت عمل بسیار بالای آنهاست بطور معمول در مراکز CSR بیمارستانها در هرهفته یکبار از اندیکاتور بیولوژیکال استفاده میشود. در مواقعی که پیوند جسم خارجی به اعضاء بدن انجام میشود نیز جهت پیشگیری از عفونت های احتمالی، استفاده از این نوع اندیکاتور ها ضروری به نظر میرسد.
پس از اینکه اندیکاتور بیولوژیکال سیکل استریل را طی نمود به آزمایشگاه کشت ارسال میگردد که مورد کشت قرارگیرد. درصورتی که پس از کشت میکروارگانیسمی، هیچ موجود زنده ای مشاهده نشد میتوان امیدوار بود که دستگاه مورد نظر سالم است.
نکته: با توجه به نحوه عملکرد دستگاههای استریل کننده، امکان خرابی در تمامی سیکل های استریل غیر قابل انکار است و ضروری است در دوره های مختلف مورد کالیبراسیون فنی قرارگیرند. |
|
آخرين ويرايش : چهارشنبه, 24 تیر 1388 13:33 |
