یک سری دستورالعمل از اینترنت پیدا کردم جهت مطالعه دوستان عزیز ارائه میدهم.

چون منبع مشخصی نداشتم از ذکر منبع معذورم.

دستورالعمل شستشو و ضدعفوني ظرف ادرار) يورين باتل(
 براي شستشو و ضدعفوني اين ظروف استفاده از دستگاه شستشو و ضدعفوني کننده همراه با حرارت توصيه ميشود.در ظروف ادراري که با حرارت ضد عفوني نشده باشند، حتماً بايستي بعنوان ظرف آلوده تلقي گردند و دستها پس از تماس با آن حتماً شسته شود. درصورت عدم استفاده از روش ضدعفوني توسط حرارت، جهت بيماران مبتلا به عفونت ادراري بايستي از ظرف ادرار مجزا و با برچسب مشخص استفاده گردد و پس ا ز هر بار مصرف، با آب شستشو شده و فقط دراختيار همان بيمار قرارگيرد پس از ترخيص بيمار ظرف مزبور بايستي با محلول هيپوکلريت ضد عفوني گردد.

دستورالعمل شستشو و ضدعفوني بدپن )لگن(
براي جلوگيري از انتقال عفونت، پس از استفاده يا جابجايي بدپن )لگن( حتمابايستي دستها شسته شوند، حتي اگر ظرف مورد نظر ظاهراً تميز باشد. لگن ها بايستي در ماشين شستشوي لگن شستشو و ضد عفوني گردند ضدعفوني توسط حرارت بايستي با رسيدن به درجه حرارت 90 درجه سانتيگراد و باقي ماندن در اين درجه حرارت براي حداقل زمان ( يك دقيقه ) انجام پذيرد. اين سيكل بايستي به صورت منظم چك شده و از رسيدن به اين درجه حرارت اطمينان حاصل گردد.
درصورت خرابي يا عدم وجود دستگاه شستشو در بخش ، بصورت جايگزين مي توان از محلول هيپوکلريت سديم ( آب ژاول ) 1% استفاده نمود. نحوه شستشو: ابتدا بدپن را با آب ساده شسته سپس بمدت ده دقيقه در محلول هيپوکلريت سديم 1% (آب ژاول 1% ) قرار داده و دوباره با آب شستشو گردد.


دستورالعمل شستشو و نگهداري فلومتر اکسيژن
با توجه به اينکه فلومتر اکسيژن اغلب مرطوب بوده و در تماس مستقيم با مجرای تنفسی بيمار است، ضدعفونی و تميز کردن آن ضروری می باشد. محيطهای مرطوب مکان مناسبی برای رشد انواع ميکروارگانيسمها و بخصوص باکتري های گرم منفی می باشد.
دستگاه اکسيژن تراپی از دو قسمت مجزا شامل مانومتر و محفظه آب تشکيل شده است
    مانومتر: اين قسمت از دستگاه غير قابل شستشو بوده و برای ضدعفونی آن بايستی از يک دستمال تميز آغشته به الکل 70 % استفاده کرد.
    محفظه آب: اين قسمت از دستگاه قابل شستشو بوده و برای ضدعفونی و تميز کردن آن بايستی ابتدا کاملاً از مانومتر جدا شده و سپس با يك شوينده معمولی و برس جرم زدايی و در انتها شسته و خشك شوند.
محفظه آب بايستي در فواصلي که استفاده نمي شود بصورت خشك نگهداري شود و ريختن آب در محفظه آب فلومتر بايستي بلافاصله قبل از استفاده از دستگاه باشد و به هيچ وجه نبايد به منظور آماده نگهداشتن دستگاه محفظه آب براي مدت طولاني پر از آب نگهداري شود.
شستشوی دستگاه در حالت عادی هفته ای يك بار و پس از ترخيص هر بيمار با دترجنت ضروری بوده بويژه در صورتيكه بيمار مبتلا به عفونت های دستگاه تنفسی می باشد، برای بيمار بعدی فلومتر بايد شسته و تميز گردد.
توجه: برای مرطوب کردن دستگاه بهتر است از آب مقطر استفاده شده و از مرطوب کردن آن با آب معمولی پرهيزشود. زيرا باعث تشكيل رسوب و جرم در داخل فلومتر می گردد.

دستورالعمل شستشوي توالت ها
توالت ها حداقل روزانه يكبار بايستي نظافت شوند، بعلاوه در مواردي که بصورت قابل رويت آلوده باشند نيز نظافت الزامي است. جهت نظافت معمول استفاده از محلول دترجنت کافي است .
در مورد توالت فرنگي مشترك بعد از استفاده بيماراني که مبتلا به عفونت دستگاه گوارش مي باشند ضد عفوني نمودن الزاميست. مايع ضد عفوني کننده مورد استفاده هيپوکلريت سديم 0.5% بوده و پس از استفاده از آن محل نشستن بايستي با آب شستشو شده و قبل از استفاده خشك گردد.
ريختن مايع ضد عفوني کننده در فاضلاب هيچ نقشي در کاهش ميزان عفونت بيمارستاني ندارد.


دستورالعمل شستشوي حمامها، سينكها و دستشويي ها (محل شستن دستها)
حمامها و محل شستشوي دستها بايستي حداقل بصورت روزانه توسط پرسنل خدمات تميز گردد. استفاده از مواد شوينده براي نظافت روتين کافيست. در مواردي که بيمار عفوني استحمام کرده يا بيمار مبتلا به ارگانيسم هاي مقاوم و يا ارگانيسم هاي مشكل زا باشد، بايستي از ماده ضدعفوني کننده استفاده شود. ضدعفوني نمودن ، قبل از استحمام بيماران با زخم باز نيز لازم مي باشد.
ماده ضد عفوني مناسب هيپوکلريت سديم 0.5 % می باشد. در مواردي که احتمال آسيب رساندن به سطوح در اثر استفاده از هيپوکلريت سديم وجود دارد، مي توان با مشورت کميته کنترل عفونت مايع ضدعفوني کننده ديگري را انتخاب نمود.


دستورالعمل ضدعفوني هنگام ريختن يا پاشيده شدن مواد آلوده بر روي سطوح
در مورد بيشتر موادي که بر روي سطوح پخش مي شوند (از جمله مواد غذايي،ادرار يا استفراغ) تميز نمودن با آب و مواد شوينده کافي بنظر مي رسد. درمورد موادي که بطور بالقوه مي توانند حاوي ارگانيسم مضر باشند بايست از مواد ضدعفوني کننده استفاده شود.
استفاده از دستكش هاي يكبار مصرف جهت تميز نمودن اين مواد الزاميست . در مواردي که خطر آلوده شدن لباسها وجود دارد پوشش محافظ نيز بايد استفاده گردد.
در صورت ريخته شدن خون و يا مايعات و يا هر گونه مايع آغشته به خون بايستي ماده ضدعفوني کننده هيپوکلريت سديم با غلظت 1% جهت پاك کردن وضد عفوني مورد استفاده قرار گيرد.
نحوه تميز کردن : ابتدا دستمال پارچه اي يا دستمال کاغذي حوله اي را بر روي مايع آلوده ريخته شده انداخته، تا مواد آلوده جذب شده و سپس مايع ضدعفوني کننده را روي آن ريخته و حداقل به مدت ده دقيقه به همان حال باقي بماند و سپس کليه پارچه ها، دستمال، دستكش و احتمالاً پوشش مورد استفاده بايست به نحو مطلوب دور انداخته شوند. در مواردي که استفاده از هيپوکلريت سديم موجب آسيب رساندن به سطوح مي گردند، استفاده از ماده جايگزين مانند (آب اکسيژنه 3%  )مناسب مي باشد. ذکر اين نكته ضروري است که مايع ضدعفوني کننده بايستي بطور صحيح و دقيق رقيق شده و براي هر بار استفاده بصورت تازه تهيه گردد.


) دستورالعمل کاربرد گلوتارالدييد GLUTARALDEHYDE ) یا سایدکس)
محلول گلوتارالدييد % 2 براي ضدعفوني واستريل کردن وسايل دندانپزشكي ،جراحي ،آندوسكوپي ، حرارت سنج ها و وسايل پلاستيكي و لاستيكي مورد استفاده در راههاي تنفسي و بيهوشي به کارمي رود.
مكانيسم اثر: گلوتارالدييد يك دي آلدئيد اسيد ی است . قليايي کردن اين ماده بابيكربنات سديم يا نمك هاي پتاسيم منجربه تبديل آن به يك عامل ضد ميكرب قوي بااثرميكرب کشي ، ضدتوبرکلوزيس،قارچ کشي ، اسپورکشي و فعاليت ضدويروسي مي شود .توانايي ترکيب حتي در حضور مواد آلی  (خون ، بافت ، مخاط )نيز به ميزان زياد باقي مي ماند.
هشدارها:
١ بخارا ت حاصل از محلول ممكن است باعث تحريك دستگاه تنفسي شود.
٢  تماس محلول با پوست و مخاط ممكن است باعث بروز حساسیت گردد.
نكات قابل توصيه : از تماس محلول باچشم ها، پوست و غشاهاي مخاطي بايداجتناب شود. در صور ت تماس اتفاقي ، موضع بايد سريع با آب شسته شود و درخصوص چشم ها به پزشك مراجعه شود.
مقدار مصرف : براي ضدعفوني و استريل کردن وسايل ابتدا بايد دبريدهاي موجود برروي اجسام توسط برس و يك محلول پاك کننده ملايم پاك گردد. سپس وسايل تميز و خشك شده به مدت 10_٢٠ دقيقه براي ضدعفوني شدن و به مدت حداقل ٣ ساعت براي استريل شدن (از بين رفتن اسپورهاي بيماري زا )در ظرف حاوي محلول قليايي گلوتارالدييد غوطه ور گردند. براي به حداقل رسانيدن بو و جلوگيري ازتبخير، در ظرف بسته نگهداشته شود. بايستي محلي که گلوتارالدييد استفاده مي شود تهويه مناسب داشته باشد.


دستورالعمل مربوط به نظافت مرطوب
نظافت مرطوب با فواصل زماني مشخص جهت برطرف نمودن رسوبات و رنگها و آلودگيهایي از اين قبيل مورد استفاده قرار مي گيرد. توالت ها و ساير مناطق مرطوب مشابه حداقل روزانه يكبار نياز به نظافت دارند. فواصل زماني اين نظافت در بخشهابراساس صلاحديد مسئول بخش تعيين ميگردد.
مواد دترجنت معمولي جهت نظافت کافي بوده و بايستي بصورت تازه و روزانه تهيه گردند. وسايل مربوط به اين نظافت از قبيل سطل ها ، وسايل تميز کننده زمين و ساير سطوح بايستي تميز و بصورت خشك نگهداري شده و در محل مناسب تخليه گردند.
خشك نمودن وسايل تميز کننده زمين لازم بوده زيرا اين وسايل براحتي با باسيل هاي گرم منفي آلوده مي شوند، ولي اين آلودگي بصورت موقت به سطح زمين منتقل شده و مشكل جدي ايجاد نمي نمايد . ذکر اين نكته ضروري است که وسايل تميزکننده پس از استفاده در اتاق بيماران عفوني و يا اطاقهاي ايزوله و يا احتمالاً قبل از استفاده در اتاق بيماراني که نقص سيستم ايمني دارند ، بايستي ضد عفوني شوند. روش مرجح براي ضد عفوني توسط ماشين با سيستم حرارتي ودر لندري مي باشد. ولي ميتوان از روش ديگري نيز استفاده نمود. در اين روش ابتدا کاملاً شستشو انجام و سپس در محلول هيپوکلريت سديم ١% غوطه ور شده ( حداکثر به مدت ٣٠ دقيقه) و سپس مجدداً بطور کامل شستشو و خشك مي گردد .



دستورالعمل نحوه عملكرد اتاق عمل درموارد جراحي کثيف(Dirty Cases)
امروزه بستن اتاق عمل به مدت ٢۴ تا ٤٨ ساعت براي جراحي هاي کثيف ديگر ضروري به نظر نمي رسد. لذا لا زم نيست بعد از اعمال جراحي آلوده يا کثيف،اتاق عمل تعطيل گردد.
تكنيك هاي مناسب نظافت در اين موارد شامل استفاده از زمين شوي کاملاآغشته با ماده ضدعفوني کننده و يا ريختن ماده ضد عفوني کننده روي زمين(flooding)است . استفاده از دترجنت و هيپوکلريت و يا کاربرد دترجنت فنولي براي اين منظور مناسب است.
ديوارها فقط در صورتي که مستقيماً آلوده شده باشند بايد پاك شوند.
کليه سطوح تجهيزات با الكل ٧٠ % پاك و ضدعفوني گردد.
تمام لوازم و وسايل، ملحفه ها و زباله ها بايد به دقت در داخل کيسه قرار داده شوند.
گان ها، ماسك ها  و روکفشي هايي که به هنگام کار و حين جراحي مورد استفاده قرار گرفته اند بايد در ظروف مناسب و در داخل اتاق باقي بمانند.
پرسنل نبايد در حاليكه کاور کفش، ماسك، گان، کلاه يا دستكش پوشيده اند، اتاق عمل را ترك کنند.
توجه : در صورت انجام موارد فوق لازم نيست که موارد جراحي کثيفdirtycaseدر انتهاي ليست عمل روزانه (آخرين عمل ) قرار گيرد.


دستورالعمل نحوه عملكرد اعضاء تيم جراحي در اتاق عمل
پرسنل جراحي در مواقعي که علائم و نشانه هاي بيماري عفوني مسری اي دارند بايستي به مسئولين گزارش دهند . در اين مواقع براي پرسنل جراحي که ضايعات جلدي درناژ شونده دارند بايد نمونه کشت  تهيه شود و حسب نظرسرپرست مربوطه تا زماني که وجود عفونت درآنها رد شود يا درمان کافی دريافت نموده و عفونت آنها بهبودي يابد از انجام کارها و وظايفي که خطر ايجادعفونت را بالا مي برد معاف گردند.
پرسنل جراحي که دربيني، دست ياساير نقاط بدن با ميكروارگانيسم هايي مانند استافيلوکوکوس اورئوس يا استرپتوکوکوس گروه A کلونيزه شده اند نبايدبه طور روتين از انجام کار معاف شوند مگر آنكه از نظر اپيدميولوژيك شواهدنشان دهند که با انتشار ميكروب در محيط و ايجاد عفونت در بيماران ارتباط داشته اند.
ناخن ها بايد کوتاه باشند و نبايد از ناخن مصنوعي استفاده شود.
قبل از  عمل جراحي، دست ها  حداقل به مدت ٣ تا ٥ دقيقه با ماده  ضدعفوني کننده مناسب  اسكراب جراحي شوند . دست و ساعد تا بالاي  آرنج  بايستی اسكراب شود.
پس از استفاده از دستشويي ، دستها بايد شسته و ضدعفوني گردد و لباسها تعويض گردد.



دستورالعمل نظافت ديوارها و سقف
در صورتيكه اين سطوح تميز، خشك، صاف و سالم باشند. احتمال خطر عفونت بسيار پايين مي باشد.
نظافت ديوارها وسقف جهت جلوگيري ازآلودگي وکثيفي ظاهري بايستي درفواصل منظم انجام پذيرد.لازم به ذکر است فاصله زماني مطلوب بايستي  توسط مسئول بخش برنامه ريزي گرد اين فاصله بطور معمول نبايست از ٦ تا١٢ ماه جهت بخش هاي معمولي و از ٦ ماه براي اتاقهاي عمل تجاوز نمايد.
استفاده از مواد ضدعفوني مگر در موارد آلودگي شناخته شده لازم نمي باشددر صورت پاشيده شدن خون يا ساير مواد آلوده بايستي بلافاصله پاك گردد هنگام نظافت ديوارها، سطوح حتماً بايستي تا حد ممكن خشك شود.
قسمت هاي خراب ديوار خصوصاً در اتاقهاي  عمل  بدليل افزايش احتمال انتقال عفونت بايستي سريعاً تعمير و صاف گردند.
دستورالعمل نظافت زمين (کف)
    در رابطه با نظافت  زمين اين نكته  قابل توجه مي باشدکه ميزان  عفونتهاي بيمارستاني با استفاده از مواد ضدعفونی کننده بجاي مواد شوينده تغيير قابل توجه پيدا نمي کند واستفاده از مواد پاك کننده معمولي جهت نظافت بطورطبيعي کافي بنظر ميرسد.
    استفاده از مواد ضدعفوني کننده تنها جهت موارد شناخته شده و يا احتمال ايجاد عفونت(جمع آوري ترشحات عفوني آلوده به HIVیا HBV) بايستي انجام گيرد.
    ضد عفوني نمودن زمين و يا ساير سطوح فقط در موارد مربوط به اتاقهاي تميز (Room Clean)مانند اتاق عمل و يا اتاقهاي ايزوله و يا هر منطقه اي که توسط کميته کنترل عفونت تشخيص داده بايستي انجام گيرد. ولي به هرحال تاکيد اين نكته لازم است که خطر ابتلاء به عفونت از طريق زمين و يا سايرموارد محيطي ذکر شده پايين بوده و نظافت به تنهايي معمولاً کافي مي باشد.


دستورالعمل نكات بهداشتي در مورد جمع آوري و تفكيك البسه در بخشها
    جمع آوري و انتقال ملحفه آلوده به خون، مايعات بدن، ترشحات، يا مواد دفعي بايد به گونه اي باشد که از مواجهه با پوست يا مخاط ، آلودگي لباس، و انتقال ميكروارگانيسم ها به ساير بيماران و محيط جلوگيري به عمل آيد. هرگز نبايد ملحفه کثيف را روي زمين يا سطوح تميز قرار داد.
    اگر ملحفه ها به خون و ساير مايعات بدن آلوده باشد بايستي از وسايل حفاظتي مثل دستكش و ماسك استفاده شود.
    پرسنل مسئول جمع آوري البسه بايستي برعليه بيماي هپاتيت  Bواکسینه شده باشند.
    در هنگام جمع آوري البسه بايد آرامش کامل داشت و از شتابزدگي اجتناب نمود.
    ملحفه هاي غير عفوني بايستي در کيسه هاي پارچه ای( بين ها) قرار داده شود.
    ملحفه هاي آلوده شده با خون و يا ساير مايعات بدن بايستي در کيسه هاي پلاستيكي مقاوم قرار داده شود.


دستورالعمل نگهداري و ضدعفوني ترمومتر
ترمومتر هاي دهاني بايد به صورت خشك و تميز نگهداري شود.
نگهداري دائم ترمومتر در مواد ضد عفوني کننده باعث افزايش احتمال رشد باسيل هاي گرم منفي خواهد شد.
درصورتيكه براي بيمار از ترمو متر اختصاصي استفاده مي شود بايستي پس از هر بار استفاده، توسط پنبه يا گاز آغشته به الكل70% تميز شده، سپس با آب شستشو و بصورت خشك براي دفعات بعدي نگهداري شود.


دستورالعمل نگهداري و ضدعفوني دستگاه ساکشن
شيشه مربوط به ساکشن بدون در نظر گرفتن مقدار مايع آسپيره شده بايستي بطور روزانه تخليه گردد.
شيشه ساکشن را مي توان داخل فاضلاب تخليه نمود و پس از شستشوي با محلول دترجنت، خشك کرد. لازم به ذکر است که استفاده از دستكشهاي غير استريل کافي بوده و شستشوي دستها پس از دفع مايع شيشه ساکشن، الزامي است .
در هر بار استفاده از دستگاه ساکشن براي بيمار، بايستي کتتر جديدي مورد استفاده قرار گيرد.
در حالت کلي استفاده از مايع ضد عفوني کننده در شيشه ساکشن توصيه نمي شود. ولي درصورتيكه احتمال آلودگي محيط توسط ترشحات آسپيره شده وجود داشته باشد، مي توان به مقدار کافي آب ژاول براي رسيدن به درصد مطلوب آن (1%)جهت ضد عفوني ، به داخل شيشه آسپيره نمود و حداقل به مدت ده دقيقه قبل از تخليه و شستشو به همين حال باقي گذاشت .
در مدتي که دستگاه ساکشن مورد استفاده قرار نمي گيرد، شيشه بايستي به صورت خشك نگهداري شود و کتتر جديد تا قبل از استفاده، به دستگاه وصل نشود.


دستورالعمل نگهداري و ضدعفوني لارينگوسكوپ
در اکثر موارد شستشوي تيغه لارينگوسكوپ با يك شوينده، آبكشي و خشك کردن آن کافي است ولي اگرنياز به ضدعفوني کردن باشد، ضدعفوني سازي با الكل  70 % و يا غوطه ور نمودن آن در گلوتارآلدیید براي مدت 10 دقيقه و شستشو با آب کافي خواهد بود.

دستورالعمل هاي مربوط به استفاده از اشعه ماوراء بنفش
بطور کلي کارايي اشعه ماوراء بنفش(U.V) در اتاق عمل، و ديگر قسمتها جاي سوال است . بنابر اين استفاده از چراغ اشعه ماوراء بنفش به تنهايي براي ضدعفوني سطوح و اتاقها توصيه نمي گردد.
چراغ اشعه ماوراء بنفش باعث کاهش تعداد ميكروارگانيسم هاي زنده در داخل اتاق عمل در حد50% مي شود ولي کاهش در تعداد موارد عفونت زخم به دنبال استفاده از اشعه ماوراء بنفش مشاهده نشده است.

دستورالعمل هاي مربوط به استفاده از دستكش جراحي
اگر در حين عمل، دستكش ها سوراخ شوند، بايد بلافاصله تعويض شوند.
در موارد خاص توصيه مي شود براي رعايت احتياط هاي عمومي precautions) (universal دو جفت دستكش پوشيده شود.
اگر پرسنل بعد از کار کردن روي يك موضع جراحي بخواهند بر روي موضع ديگري کار کنند بايد دستكش هاي خود را عوض کنند.
ترجيحاً در هنگام عمل جراحي بايد دستكش به روش استريل و بسته پوشيده شود.


دستورالعمل هاي مربوط به استفاده از ماسك جراحي
    به هنگام ورود به اتاق عمل اگر قرار است عمل جراحي شروع شود يا اگر عمل جراحي در حال انجام است يا اگر پگ هاي وسايل جراحي استريل، باز شده باشند بايستی ازماسك جراحي (high- efficiency mask)استفاده گردد تا بيني و دهان پوشيده شود.
    در تمام طول مدت جراحي، بايستي از ماسك استفاده شود.
    هر فردي که در زمان انجام عمل جراحي وارد اتاق عمل مي شود بايد ناحيه دهان و بيني خود را با ماسك به طور کامل بپوشاند.
    اگر در حين عمل، ماسك آلوده يا خيس( مرطوب) شود، بايد تعويض گردد.
    استفاده از ماسك ضخيم يك لايه  از جنس پارچه يا فرم   Laminated fabric کافي است. ماسك هاي پارچه اي نخي که قابل استفاده مجدد ميباشند، به اندازه ماسك هايي که از مواد مصنوعي (Synthetic fabric)  ساخته شده اندکارايي دارند.
    ماسك جراحي را نبايد از گردن آويزان نمود و يا در جيب گذاشت و دوباره استفاده نمود.
    در موارد احتمال بيماري سل بايستي از ماسكهاي با کارايي بالا استفاده گردد.


دستورالعمل مربوط به تهويه اتاق عمل
منشاء باکتري هاي منتقله از راه هوا در اتاق هاي عمل ، عمدتاً پوست افراد حاضر در اتاق مي باشد.
اتاق عمل بايد در مقايسه با کوريدورهاي پيرامونش، تحت فشار مثبت قرار گيرد جريان هوا (حرکت آن) بايد هميشه از منطقه استريل به سمت منطقه پاك و از اين قسمت به طرف منطقه حفاظت شده باشد (پيشنهاد مي شود 15 بار در ساعت هواي اتاق عمل تعويض گردد که 3 بار آن هواي تازه باشد) بهتر است ورود جريان هوا از سمت سقف و خروج آن نزديک به کف زمين باشد.
نبايد در اتاق هاي عمل پنجره هايي که مي توانند باز شوند وجود داشته باشند ودرب ها بايد کاملاً بسته باشند و فقط در مواقع ضروري عبور وسايل، پرسنل و بيمار، درب هاي اتاق عمل باز گردد. ورود پرسنل به اتاق عمل فقط به پرسنل ضروري جهت عمل محدود شود.
براي انجام جراحي هاي ايمپلت، ارتوپدي، استفاده از اتاق عمل هاي مجهز به هواي مافوق تميز در صورت وجود پيشنهاد مي گردد.
برخي تحقيقات نشان داده اند که انتقال باکتري ها از راه هوا(airborne infections)در محيط اتاق عمل نقش مهمي در عفونت اعمال جراحي عمومي ندارد بنابر اين شايد استفاده از روشهاي پرهزينه استريل کردن هوا در اتاقهاي عمل براي عمل هاي جراحي عمومي جاي سوال داشته باشد.


دستورالعمل هاي مربوط به کنترل عفونت در اتاق ريكاوري
اتاق ريكاوري بايد داراي محلي براي شستن دستها باشد.
اتاق ريكاوري بايستي تسهيلاتي از نظر جداسازي بيماران عفوني داشته باشد.


دستورالعمل هاي مربوط به کنترل عفونت قبل از عمل جراحي
در مورد بيمار مراقبت هاي قبل از عمل و آمادگي وي اهميت ويژه اي دارد و بايستي در اين رابطه فرآيندهاي زير مدنظر باشد:
    ارزيابي کامل بيمار قبل از عمل از نظر وجود عفونت
    قبل از عمل جراحي عفونت هاي ساير قسمت هاي بدن و دور از محل عمل مشخص و تحت درمان قرار گيرد و اعمال الکتيو تا رفع کامل مشکلات عفونت به تأخير انداخته شود.
    کنترل قند خون در بيماران مبتلا به ديابت توصيه مي شود.
    بيمار تشويق به ترک مصرف سيگار شود(بيمار حداقل 30 روز قبل از عمل ازکشيدن سيگار، پيپ، قليان و جويدن تنباکو خودداري نمايد).
    از دادن محصولات خوني لازم براي بيماران دريغ نکنيد و بيمار در زمان جراحي کم خون نباشد.
    در صورتيکه بيمار چاق باشد قبل از عمل نسبت به کاهش وزن اقدام گردد.
    دوش گرفتن با آنتي سپتيک قبل از عمل پيشنهاد مي گردد.
    لازم است بيمار شب قبل از عمل دوش گرفته و يا با مواد آنتي سپتيک حمام نمايد.
    در مورد چيدن موي محل عمل بايستي به موارد زير توجه داشت:
•    مو هاي محل عمل را مگر اينکه ايجاد مزاحمت براي عمل جراحي نمايد، اصلاح نکنيد.
•    در صورت نياز به اصلاح اين کار بلافاصله قبل از عمل و با ماشين ريش تراش انجام گيرد.


راهكارهاي مربوط به پاك کردن و نظافت سطوح محيطي اتاق عمل
در فواصل بين اعمال جراحي ، سطوح سخت و کف زمين تمام اتاق هاي عمل بايستي با استفاده از زمين شوي آغشته با ماده ضدعفوني کننده هيپوکلريت( 1% تا 2%  )کاملا تميز و پاك گردد توصيه (CDC)
بعد از آخرين عمل جراحي روز يا شب، بايستي کف اتاق عمل با ماده گندزداي مناسب شستشوي گردد.
شستشوي کف اتاق ها و کوريدورها در شب به طريقه مرطوب(wet vaccuming) ضروري است. بايستي لبه پنجره ها و قفسه ها نيز روزانه شستشو شوند.
محلها و نقاطي که عفونت از آن طريق ممكن است ايجاد گردد به ترتيب عبارتند از
    سطح پوست اعضاء تيم و پرسنل اتاق عمل
    دستگاه هاو سطوحي که به اندازه کافي نظافت نشده اند
    ذرات موجود در هوا
    پوست و مخاط بيمار
درب هر اتاق عمل به جز براي عبور پرسنل، بيمار و تجهيزات بايد بسته باشد .تعداد پرسنلي که اجازه ورود به اتاق عمل را دارند، بايد به حداقل برسد.
کف اتاق عمل نبايد سوراخ داشته باشد و در صورت امكان، ساير سطوح نيزبايد در مقابل گرد و غبار مقاوم باشند.

راهكارهاي مربوط به روش هاي استريليزاسيون و محلولهای ضد عفوني کننده
قبل از پر کردن مجدد اين محلولها، بطري هاي آنها که در اتاق عمل مورد استفاده قرار مي گيرند بايد به اندازه کافي استريل شوند . از ترآيبات آمونيوم 4 ظرفيتي نبايد براي اسكراب جراحي استفاده کرد.
بسنه بندي هاي مخصوص حمل و نقل و جابجايي مواد مختلف بايد قبل از ورود به اتاق عمل از بسته بندي و کارتن خارج شود.
اگر عمل جراحي انجام نشود ولي پك ها باز شده باشند ، بايد آنها را مجدداً براي استريل شدن به  CSRفرستاد.
اگر از ساکشن استفاده نمي شود، آنرا خاموش کنيد.
وسايلي نظير دستگاه ساکشن و ونتيلاتور بايد براي پيشگيري از آلودگي به طور متناسب انتخاب شود.
ابزار و وسايل به کار رفته بايستي پس از شمارش کمتر مورد دستکاري قرار گرفته و براي ضد عفوني کردن به قسمت ويژه اتاق براي ضد عفوني فرستاده شود و سپس براي شستشو و استريل کردن آنها اقدام گردد. (.تمام اين وسايل بايستي بر اساس دستور العمل هاي منتشر شده استريل گردد.) فقط در مواقعي که بايد از وسايل و تجهيزات استفاده فوري شود از روش فلاش (اتوکلاو سريع) براي استريل نمودن استفاده کنيد.


راهنمای ايمني تزريقات در بيمارستان
    شايسته است کارکنان بيمارستاني ضمن واکسيناسيون عليه هپاتيت B نسبت به تكميل پرونده سلامت خود نزد واحد کنترل عفونتهاي بيمارستاني اقدام نمايند.
    قوياً توصيه مي گردد در حين انجام هرگونه اقدام درماني که احتمال آلودگي با خون و ساير ترشحات بدن وجود دارد از دستكش، پيش بند ضد آب، ماسك و عينك محافظ و در صورت نياز گان ضد آب متناسب با اقدام درماني استفاده شود.
    ضروري است سرنگ و ساير اشياء تيز و برنده مصرفي( بيستوري، لانست، ويالهاي شكسته و... ) در ظروف جمع آوري ايمن (Safety Box) جمع آوري گردد.
    پيشنهاد مي گردد جهت شكستن ويال هاي داروئي از تيغ اره استفاده شود.
    پس از تزريق از گذاردن درپوش سرنگ اکيدا خودداري گردد مگر در شرايط خاص از جمله اخذ نمونه خون جهت کشت خون و .ABG
    از شكستن و يا خم کردن سر سوزن قبل از دفع خودداري گردد.
    جهت گذاردن و حمل وسائل تيز و برنده از رسيور استفاده گردد و از حمل وسائل مزبور در دست و يا در جيب روپوش خودداري گردد.
    موارد حادثهNeedle stick  سريعا به واحد کنترل عفونت اطلاع داده شود، پيگيري گردد.


راهنماي شستشوي دستها
بايد توجه داشت که شستن دست ها به تنهايي مهمترين راه پيشگيري از عفونت هاي بيمارستاني به شمار مي آيد. شستن دست ها توسط صابون هاي معمولي يا انواع ضدميكروبي صورت توصيه مي گردد. شستن دست با صابون هاي معمولي و آبكشي باعث مي شود تا ميكروارگانيسم ها به روش مكانيكي از روي پوست زدوده شوند و شستن دست با محصولات ضد ميكروبي علاوه بر زدودن مكانيكي ميكروبها باعث کشته شدن ميكروارگانيسم ها يامهار رشد آن ها نيزمي گردد.
پوست دست کارکنان پزشكي داراي ميكروارگانيسم هاي مقيم و انواع موقت است. اکثر ميكروب هاي مقيم پوست در لايه هاي سطحي قراردارند ولي حدود 10 تا 20 % آن ها در لايه هاي عمقي اپيدرم قرار دارند که بدنبال شستشوي دست ها با صابون هاي معمولي پاك نمي شوند ولي معمولا بوسيله مواد ضد ميكروبي، کشته شده يا رشدشان مهار مي گردد. شستن دست ها با صابون معمولي باعث زدودن ميكروب هاي موقتي پوست خواهد شد.
مواردي که بايد دستها شسته شوندعبارتند از :
    در فواصل تماس با بيماران و قبل از تهيه داروهاي بيماران
    قبل از مراقبت از بيماران آسيب پذير مانند نوزادان و افراد دچارسرکوب شديد سيستم ايمني
    قبل از انجام اقدامات تهاجمي
     بعد از دست زدن به اشيايي که احتمال آلودگي آن ها با ميكروب هاي بيماريزا وجود دارد و يا پس از مراقبت از بيماراني که احتمال دارد با ميكروب هايي که از لحاظ اپيدميولوژي اهميت خاصي دارندکلونيزه شده باشند مانند باکتري هاي مقاوم به چند نوع آنتي بيوتيك
    قبل و بعد از تماس با زخم
    پس از در آوردن دستكش ها از دست.




شرايط بهداشتی بخشها
کف کليه اتاقها و راهروها ، بايستی روزانه نظافت و در صورت نياز با آب ژاول ضدعفونی گردد.
کليه توالتها و حمامها و دستشويی های بخش بايد بطور روزانه ، تميز و در صورت نياز با آب ژاول ضدعفونی گردند. ضمناًدر هنگام شستشو کليه شير آلات و اتصالات نيز بايستی شستشو شود.
کليه وسايل تخت بيمار از قبيل تشك، پتو ،ملحفه ها و روتختی و.... بايد بطور مرتب تعويض گردد بنحويكه پيوسته سالم، تميز و عاری از آلودگی باشد.
در هنگام تعويض لنژ بايستی از دستكش و ترجيحاً ماسك استفاده شود.
جهت نظافت قسمتهای مختلف بخش از جمله ميز پرستاري، يخچال، ميز بيمار، تلفن، تخت و ... بايد از دستمالهاي تنظيف جداگانه استفاده شود. دستمالهاي تنظيف بعد از هرباراستفاده بايستی شسته و آويزان شود.
سطلهای زباله درب دار ، مجهز به کيسه زباله در کليه اتاقها و سرويسهای بهداشتی بايستی قرار داشته داشته باشد.
جمع آوری و بعد از پرشدن، (Safty Box)کليه وسايل برنده و نوك تيز بايستی در درب آن بسته و جهت دفع بهداشتي منتقل شود.




نظافت روزانه اتاق عمل
قبل از اولين عمل
    تجهيزات غير ضروري از اتاق خارج شود.
    وسايل داخل اتاق مرتب شود به نحوي که ترافيک و شلوغي وجود نداشته باشد.
    گرد و غبار روي چراغ عمل، اسباب و اثاثيه و تمام سطوح صاف و حاشيه ها (لبه درگاهها و ... گرفته شود براي اين منظور مي توان از الکل استفاده کرد.
بين دو عمل
    بعد از عمل و قبل از خروج از اتاق عمل،بلافاصله بايد تمام اسباب و اثاثيه، تجهيزات عمل و بيهوشي، کف اتاق، محيط اطراف با پوشيدن دستکش تميز با محلول گندزدا تميز و ضد عفوني شود.
    ميزها و تجهيزات، ميز عمل، تشک با محلول گندزدائي شود . بهتر است چرخ هاي تريلي اسباب و اثاثيه با محلول ضد عفوني شود.
    چراغ سيالتيک و چراغ رفلکس تميز شود توسط محلولي که توسط کارخانه سازنده پيشنهاد مي شود
    دستکش، ماسک و وسايل يکبار مصرف داخل سطل انداخته شود.
    در صورت بروز آلودگي بايستي حتما اسباب و اثاثيه و سطوح آلوده شسته و ضدعفوني شود.

آماده کردن پوست بيمار در اتاق عمل
 قبل از استفاده از مواد آنتي سپتيک در محل برش جراحي، پوست بيمار در محل و اطراف به طور کامل شسته و تميز گردد.
از مواد آنتي سپتيک مناسب براي آماده کردن پوست استفاده شود. جهت آماده کردن پوست اين مواد به صورت دايره وار از محل عمل به طرف محيط به کار ببريد.

پيشگيري با آنتي بيوتيك قبل از عمل جراحي
توجه داشته باشيد استفاده از آنتي بيوتيک به هيچ عنوان به معني جايگزيني اقدامات مناسب کنترل عفونت در انجام جراحي نيست.
بهتر است د رتجويز آنتي بيوتيك از آنتي بيوتيک هاي بي خطر (Safe) ارزان و باکتريسيد با طيف وسيع استفاده کنيد.
توصيه مي گردد اولين دوز آنتي بيوتيك را در شروع جراحي تجويز کنيد و سطح درماني آنتي بيوتيک را در سرم و بافت محل عمل تا پا يان دوره عمل و چند ساعت بعد از عمل در سطح قابل قبولي نگهداريد.
پروفيلاکسي را براي مدت طولاني بعد از عمل ادامه ندهيد.
براي عمل سزارين پرخطر آنتي بيوتيک پروفيلاکسي را بلافاصله بعد از کلامپ کردن بند ناف به کار گيريد.
قبل از جراحي هاي انتخابي کولورکتال با استفاده از تنقيه و مسهل، کولون را از نظر مکانيکي آماده سازيد و روز قبل از عمل از مواد ضد ميکروبي خوراکي غير قابل جذب در دوزهاي منقسم استفاده نماييد.
بهتر است براي پروفيلاکسي ضد ميکروبي به طور روتين از وانکومايسين استفاده نگردد. حتي الامکان اقامت قبل از عمل بيمار را در بيمارستان به حداقل برسانيد.

اصول استفاده از دستكش در بيمارستان
هنگام دست زدن به خون، مايعات، ترشحات، مواد دفعي بدن بيمار، وسايل آلوده و در زمان خونگيري و ساير اقدامات تهاجمي عروقي بايد دستكش تميز پوشيد. قبل از تماس با مخاط ها و پوست آسيب ديده بايد دستكش تميز پوشيد.
اگر براي يك بيمار کارهاي مختلف و اقدامات تهاجهي صورت مي گيرد دستكش ها بايد در فواصل انجام اين امور تعويض شوند. همچنين بعد از تماس با ماده اي که ممكن است حاوي غلظت زياد ميكروارگانيسم باشد، دستكش ها بايد تعويض گردند.
بلافاصله پس از استفاده از دستكش، قبل از دست زدن به سطوح و وسايل غير آلوده و قبل از تماس با بيمار ديگر، بايد دستكش ها را از دست ها خارج نمود.